หลักการสลายความเครียด

โรคเครียด (Psychosomatic Disorders) นพ. พนม เกตุมาน        ในบรรดาโรคทางจิตเวชที่พบได้บ่อยนั้น โรคเครียดเป็นโรคที่จัดได้ว่าเกิดได้ง่ายที่สุด แทบทุกคนจะเคยมีประสบการณ์ของความเครียดไม่มากก็น้อย ความเครียดอาจจะเป็นความรู้สึกที่คู่กับมนุษย์ เนื่องจากสมองที่มีขนาดใหญ่ ทำให้มีการใช้ความคิดมากกว่าสัตว์อื่นๆ มีการคิดล่วงหน้า ซึ่งถ้ามองในด้านดีก็จะเห็นประโยชน์มากมายในการป้องกันปัญหาต่างๆ แต่ความคิดที่สลับซับซ้อนมากๆก็ทำให้คิดกังวลล่วงหน้าได้มาก คิดในแง่ร้ายได้มากเช่นกัน คนที่มีความทุกข์มากๆมักจะปล่อยใจให้หลงคิดและกังวลอยู่ในอดีตที่ผ่านไปแล้วแก้ไขไม่ได้ หรือกังวลล่วงหน้าในเรื่องอนาคตที่ยังมาไม่ถึง ลืมอยู่กับปัจจุบัน ลืมชื่นชมปัจจุบันซึ่งจะทำให้ใจสงบและมีความสุขได้มากนะครับ       ในคนปกติความเครียดที่เกิดจะสัมพันธ์กับเหตุการณ์หรือ สิ่งแวดล้อม เช่น ในการสอบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย นักเรียนจะรู้สึกเครียด เพราะการสอบนั้นอาจไม่ได้ผลตามที่คาดหวังไว้ ความกังวลล่วงหน้าคือการคาดว่าผลที่จะเกิดขึ้นอาจไม่เป็นไปตามความต้องการหรือจะทำให้เกิดอันตราย นักเรียนก็จะเกิด...

สารพัดวิธีในการจัดการกับความเครียด ทำอย่างไรจึงจะหายจากอาการเครียดได้? วิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำให้เกิดความเครียด พิจารณาดูว่าสามารถแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุได้หรือไม่ หากแก้ไขไม่ได้อาจต้อง ขอความช่วยเหลือจากผู้อื่นเพื่อแก้ไขปัญหา เพราะบางครั้งปัญหานั้นอาจไม่ได้เกิดจากเราเพียงคนเดียวก็ได้ สารพัดวิธีในการจัดการกับความเครียด การผ่อนคลายทางร่างกาย เช่น การหายใจลึกๆ การออกกำลังกาย การนวด การพักผ่อน การรับประทานอาหาร การอาบน้ำอุ่น การลดความตึงเครียดทางจิตใจ เช่น การสร้างอารมณ์ขัน การคิดใทางบวก การดูภาพยนตร์ การฟังเพลง การหัวเราะ การหายใจลึกๆ การทำสมาธิ การใช้เทคนิคความเงียบ เพื่อหยุดความคิดของตัวเอง ในเรื่องที่ทำให้เครียด       สำหรับการฝึกคลายเครียดนั้น เมื่อเริ่มรู้สึกว่ามีอาการเครียดในระดับน้อยๆ ควรฝึกบ่อยๆ วันละ 2-3 ครั้ง และควรฝึกทุกวัน ต่อเมื่อฝึกจนชำนาญแล้วจึงลดลงเหลือเพียงวันละ 1 ครั้งก็พอ หรืออาจฝึกเฉพาะเมื่อรู้สึกเครียดเท่านั้นก็ได้ แต่อยากแนะนำให้ฝึกทุกวัน โดยเฉพาะก่อนนอนจะช่วยให้จิตใจสงบ และนอนหลับสบายขึ้น      วิธีครายเครียดว...

มาทำความรู้จักกันก่อนว่า “ความเครียด” คืออะไร?       ความเครียดเป็นภาวะของอารมณ์หรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลต้องเผชิญกับปัญหาต่างๆ และทำให้รู้สึกถูกกดดัน ไม่สบายใจ วุ่นวายใจ กลัว วิตกกังวล ตลอดจนถูกบีบคั้น เมื่อบุคคลรับรู้หรือประเมินว่าปัญหาเหล่านั้นเป็นสิ่งที่คุกคามจิตใจ หรืออาจจะก่อให้เกิดอันตรายแก่ร่างกาย จะส่งผลให้สภาวะสมดุลของร่างกายและจิตใจเสียไป แบบไหนถึงจะเรียกว่าเครียด?       เมื่อเกิดความเครียด บุคคลจะแสดงปฏิกิริยาตอบสนองต่อความเครียดและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย ด้านจิตใจและอารมณ์ รวมทั้งด้านพฤติกรรม แต่เมื่อเวลาผ่านไป และความเครียดเหล่านั้นคลายลง ร่างกายจะกลับเข้าสู่ภาวะสมดุลอีกครั้งหนึ่ง ความเครียดทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องใดบ้าง? ผลจากปฏิกิริยาตอบสนองที่มีต่อความเครียด ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในตัวบุคคลนั้น โดยแบ่งออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่       1. ด้านร่างกาย        ภาวะที่เครียดเกิดขึ้นจะกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้เกิดอาการหน้ามืด เป็นลม เจ็บหน้า...

เทคนิคจัดการกับความเครียดของคนทำงาน คนทำงานกับความเครียด มักจะเป็นของคู่กันที่หลีกเลี่ยงได้ยาก เวลาที่ทำงานผิดพลาด หรือทำงานไม่ทันทีไร ความเครียดก็พุ่งปรี๊ดขึ้นมาทุกที แต่ถ้าหากเราไม่ควบคุมชีวิตเราให้ดี ความเครียดก็จะเข้ามาควบคุมชีวิตเราแทน เพราะฉะนั้นเราจึงต้องการเทคนิคกับความเครียด ซึ่งมีอยู่หลากหลายวิธีด้วยกัน ทราบความรู้สึกของตัวเอง เมื่อไรก็ตามที่คุณเรารู้ตัวว่าเริ่มเกิดความเครียด ให้เริ่มเบี่ยงเบนความสนใจ หันไปทำอย่างอื่นแทน ขอการสนับสนุนจากคนรอบข้าง การได้ระบายความกังวลใจออกไปบ้าง จะช่วยให้เรารู้สึกดีขึ้น ยอมรับความเป็นจริงในเรื่องที่ทำให้เกิดความเครียด ว่ามันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่มีประโยชน์ที่จะเครียด รีบหาหนทางแก้ไขจะดีกว่า วางแผนการทำงานในขั้นต่อไป เพื่อจัดระบบให้ตนเอง ลดความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้น เรียนรู้ที่จะปฏิเสธ คงไม่มีใครที่ไม่เคยถูกไหว้วานหรือขอร้องให้ช่วยเหลือ ในขณะที่งานเต็มมือสุด ๆ การปฏิเสธไม่ใช่ว่าไม่มีน้ำใจ แต่ควรรู้จักปฏิเสธอย่างสุภาพ ไม่ละเลยการดูแลสุขภาพ บางคนเครียดแล้วกินอะไรไม่ลง กินก็ไม่ได้กิน นอนก็ไม่ได้นอน เอาแต่ทำงานจนไม่ได้พักผ่อน ท...

ความหมายของความเครียด           กรมสุขภาพจิต (2541:9) ความเครียด  คือ ภาวะของอารมณ์หรือความรู้สึกทึ่เกีิดขึ้นเมื่อเผชิญกับปัญหาต่างๆ ที่ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ  คับข้องใจ  หรือถูกบีบคั้น กดดันจนทำให้เกิดความรู้สึกทุกข์ใจ  สับสน  โกรธหรือเสียใจ              กรมสขภาพจิต  กระทรวงสาธารณสุข (2541: 3) กล่าวว่า ความเครียด หมายถึง ปฏิกิริยาของร่างกายที่ตอบโต้ต่อสภาพแวดล้อม  ความเครียดเป็นประสบการณ์เฉพาะตัวของ แต่ละบุคคลในสภาวการณ์อย่างเดียวกันร่างกายจะแสดงออกเวลามีความเครียดโดยมีความดันโลหิตสูงขึ้นกว่าปกติชีพจรเต็นเร็วขึ้น หายใจถี่ขึ้น  หัวใจจะทำงานมากขึ้น  และกล้ามเนื้อจะเกร็ง ปฏิกิรยาเหล่านี้เรียกโดยรวมว่าเป็นปฏิกิรยาของการ “จะสู้หรือจะถอยหนี ”           เซลเย่ (Selye :1976) อ้างถึงในอรพรรณ ลือบุญธวัชชัย (2545:252) กล่าวว่า ความเครียดเป็นกลุ่มอาการที่ร่างกายมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งทิ่มาคุกคามบุคคล  โดยสิ่งนั้นเป็นสิ่งทิ่ไม่พึงประสงค์และมีต้นเหตุมาจากสถา...

ลูกยอ           ลูก“ยอ” ที่แฝงไปด้วยคุณค่ามากมาย เกี่ยวกับการบำรุงสมองและการไหลเวียนของเลือดในสมอง ส่งผลให้สมาธิดีและมีความจำที่ดีขึ้น เพียงนำลูกยอไปฝานเป็นแว่นๆ ตากแดดให้แห้งสนิท แล้วนำไปใส่แก้ว ก่อนจะเทน้ำร้อนชงดื่มได้           นอกจากนี้ “การออกกำลังกาย” ก็เป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่องนานกว่า 20 นาที ช่วยให้ร่างกายหลั่งสารแอนโดรฟีนออกมาตามธรรมชาติ ทำให้ร่างกายสดชื่น กระปรี้กระเปร่ารู้สึกมีความสุข ลดความกังวล และความเครียดลงได้      

สิ่งที่ทำให้เกิดความเครียด (Stressor) (เกิดจากความต้องการทางกายภาพ และทางจิตใจ แต่ทางจิตใจเป็นสาเหตุสำคัญกว่า) ลักษณะทางจิตใจบางอย่างที่ทำให้เกิดความเครียด (Some Major Physical Stressor)       1. ความกดดัน (Pressure Situations)       2. ความเบื่อหน่าย (Boredom Situations)       3. ความเจ็บปวดรวดร้าว (Trauma Situations)       4. ความขัดแย้ง (Confliction Situations)       5. การเปลี่ยนแปลง (Change) ตาราง 1 การจัดอันดับเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความเครียด 15 อันดับแรก อันดับ (Rank)   เหตุการณ์ (Event)                                                (LCU value)      1                  การเสียชีวิตของคู่รัก                                   ...